Tôi run rẩy ngồi
xuống bên anh, xa xa một tí. Nín thở. Lần đầu tiên trong đời đi chơi
với người con trai. Anh bảo đến Vườn Địa Đàng hay lắm. Ở đó có gì? Anh
chỉ mỉm cười. Ví như lúc nãy mình hỏi anh vì sao ai cũng im lặng dưới
gốc cây mà không nói gì thì anh cũng mỉm cười bí hiểm như thế.
Hình
như là đêm giữa tháng, trăng treo lơ lửng giữa trời. Trời cao đến
choáng ngợp. Những đêm như thế này, hai mẹ con thường ngồi trước bậc
thềm nhìn hun hút ra dãy núi mờ sương trăng. Quê tôi đầy những con dốc.
Mỗi độ chiều về, gió mải miết, cuốn tung vầng bụi đỏ. Cho trâu ăn rồi
cùng tụi bạn ngồi trên đỉnh đồi thi nhau hát, thả cho gió âm vang cả
buổi chiều.
Mấy tháng trước, tôi từ giã những thửa ruộng bậc
thang - nơi lầm lũi dáng mẹ bước thấp bước cao – xuống thành phố học.
Tạm biệt những cụm hoa mua sắc tím. Đêm đó trăng cũng sáng, gió về khe
khẽ mang theo mùi hoa dủ dẻ, cả tiếng tĩnh mịch của xóm núi. Hai mẹ con
nói chuyện đến khuya. Mẹ bảo thân con gái mười hai bến nước. Cả đời mẹ
là quãng chờ đợi và thất vọng. Đừng tin con trai. Tôi không nói gì. Mẹ
bó gối nhìn những con dốc chập chùng dưới trăng, nghèo nàn, cô độc.
Dáng ngồi và cái nhìn của mẹ thật bơ vơ...
Trong phòng, tụi nó
gọi tôi là con nai trên núi chạy xuống đây. Chỉ còn mình tôi chưa có
người yêu. Những tối thứ bảy quẩn quanh rồi lấy sách ra đọc. Căn phòng
vốn chật chội bỗng buồn tênh. Nội trú có ai cùng cảnh mình mà hát tình
ca nghêu ngao. Khuya, tụi nó về. Sau những hẹn hò, đứa vui, đứa cáu
kỉnh. Con Lan tuyên bố sẽ làm mai cho tôi một người.
Quả thật, ba ngày sau, anh ngập ngừng trước phòng.
Những
ngày sau đó tôi quên mất mẹ với bến đục bến trong. Những ngày sau đó,
tôi thấy nhớ anh. Nhớ lắm. Nhà không có đàn ông, chưa bao giờ tôi gần
gũi cái mùi mồ hôi kỳ lạ. Và, nhất là bàn tay ấm nóng của anh.
Nhưng
tôi không nghĩ mình đã yêu. Tôi không định hình được tình yêu. Bây giờ
thì tôi ngồi đây, bên anh. Anh hứa vào đây sẽ nói những gì nhưng chẳng
nói. Vườn Địa Đàng là gì? Sao ai vào Vườn Địa Đàng cũng loay hoay mà
không nói? Anh mỉm cười nhẹ nhàng kéo tôi sát lại. Vẫn cái hơi ấm của
bàn tay anh...
Anh cúi xuống... Tôi chết lặng. Hóa ra thế.
Chắc là thứ tình yêu truy lĩnh như bọn nó nói đây. Những bài học luân
lý của mẹ chập chờn rồi nhạt nhòa hẳn. Tôi nhắm mắt nhưng thấy mình đi
trên mây với anh. Tôi nhìn xuống mỗi gốc cây, những đôi yêu nhau câm
lặng. Tôi thấy cả xóm núi bạt ngàn hoa mua, mẹ đang làm gì đó. Nghe
nhột nhạt ở ngực. Một luồng lạnh chạy dọc sống lưng. Tôi lại thấy mẹ
với mười hai bến nước. Cảm giác nhột nhạt ở ngực lan dần. “Không!”. Tôi
hét lên và đẩy anh ra. Cả hai nhìn nhau sững sờ. Vườn Địa Đàng xôn xao
như mùa trái rụng. Những đôi mắt lườm nguýt, rồi lại chìm vào nốt lặng.
Anh thì thầm: “Đừng sợ. Đôi mắt anh lúc nào cũng có lửa, lúc này lửa
đang nghi ngút. Tôi khóc. Sao anh không nói với tôi lời yêu thương, dù
anh ít nói. Tôi gạt anh ra, miệng khóc ư ư. Chạy khỏi Vườn Địa Đàng.
Tụi
nó diễn lại cảnh tôi bỏ chạy, rồi ôm mặt cười rũ. Rồi con Lan chẳng
thèm hỏi tôi nửa câu. Rồi nó tuyên bố anh đã có con bé khác, chẳng
“hâm” như tôi. Tôi cắn môi, thấy sự vô nghĩa đến tận cùng. Hương hoa
trong gió có người ngửi thấy, có người không. Nhưng ai mà nhìn thấy
được. Trong tôi vẫn còn hơi ấm nơi bàn tay anh. Lúc gượng dậy thì nhận
được thư mẹ. Tôi lại rũ xuống giường. Cái nghèo lâu nay kìm nén, bây
giờ nổ tung. Mẹ đau mà chẳng thể nhập viện, nhưng mẹ bảo đừng về, chẳng
giải quyết được gì cả. Tôi không về. Tôi nhớ hoa mua, mảnh mai thế mà
cũng tím ngát được trên sỏi đá. Ba của hai đứa trẻ cho tôi tạm ứng
tháng đầu gởi về cho mẹ. “Em ở đây nấu ăn trưa. Chiều, cô cháu đi học.
Tối anh mới về”. “Dạ”. Tôi khép nép nhìn anh. Gương mặt cương nghị. Mái
tóc chớm tai phủ màu nắng gió. Duy đôi mắt là không phải của anh. Nó u
buồn, sâu thẳm của đôi mắt ấy là sự mất mát, đớn đau.
3. Tôi
mệt mỏi ngồi tiếp anh – người có bàn tay ấm nóng. Một ngày vừa làm gia
sư kiêm bảo mẫu, vừa làm sinh viên khiến tôi rã rượi. Anh đang nhảy múa
bằng lời trước mặt. Cố kìm cái ngáp bất lịch sự. Bất ngờ anh nắm lấy
tay tôi. Bàn tay lạnh ngắt - giống như sự dối trá. Tôi rụt tay lại:
“Anh đừng đến đây nữa”. “Em yêu anh ta rồi, phải không?”. “Ai?”. “Anh
chàng đã có hai con”. Tự dưng tôi thấy đời vô nghĩa. “Anh đừng đến đây
nữa”. Đóng “sầm” cửa lại, tôi vùi mặt vào gối. Chẳng trách tụi trong
phòng mấy hôm nay xì xầm giống như anh nói. Một lần nữa khẳng định cái
“hâm” của tôi. Tôi cười khinh bỉ, nhận ra cái nhìn hẹp hòi của thế
gian. Nhưng sau đó lại giật mình, thấy đôi mắt anh cứ ám ảnh mình trong
giấc ngủ. Anh bốc vác ở cảng cả ngày, tối mịt mới về. Có khi tôi giặt
quần áo cho anh nữa. Tôi làm mà không hiểu nổi mình. Khi chiều tắt, anh
tất tả đạp xe về để tôi về ký túc xá. Những lúc như thế, mấy đứa con
anh đã ngồi vào bàn học, tôi cũng ngồi đọc cuốn sách gì đấy. Anh đứng
lặng không nói gì. Cơm canh đã chờ sẵn trên bàn. Anh vẫn nhìn tôi với
đôi mắt tôi luôn nhớ và không bao giờ hiểu nổi. Tôi chỉ biết lí nhí:
“Em về”. Tôi nhất định không ăn bữa tối nhà anh. Anh theo tôi ra cổng,
tôi im lặng đạp xe. Dù không ngoảnh lại cũng biết anh đứng nhìn theo xa
lắc...
Có một dịp nào đó, tôi ở lại ăn cơm cùng anh. “Em có
người yêu chưa?”. Lúc còn hai người ngồi ăn, anh hỏi. “Dạ... chưa”. “Có
bao giờ em nghĩ đến không?”. “Dạ... không”. Anh và tôi rơi vào khoảng
trống. Ngoài trời rì rào một cơn mưa, căn phòng chật chội như dịu lại.
“Anh mang ơn em nhiều lắm”. “Anh đừng nói thế”. Tôi cố không nghĩ đến
bản hợp đồng mưu sinh giữa tôi và anh. “Hay là em đừng đến đây làm
nữa”. Hình như tôi hỏi anh vì sao, nghe như giọng của ai vọng lại. “Em
khổ quá. Em có thấy vô lý không?”. Im lặng. “Em đã nói với anh rồi...
Nhưng mà tháng sau anh đừng trả thêm tiền cho em...”. Anh cắt ngang:
“Bỏ đi. Những ngày qua đối với anh, tiền nào mua được”. Im lặng. Cả hai
đều như muốn nói: Chúng mình vứt nỗi buồn ra ngoài mưa đi nhé!
“Em
thấy anh già chưa?”. “Đâu có”. Tôi cố cười cho không khí khác đi. Anh
nhìn tôi: “Em có biết, nhờ em mà mắt anh bớt sâu không?”. Câu nói cắt
ngang tiếng cười của tôi. Cả hai lại rơi vào khoảng trống mênh mông.
Tôi cúi xuống chén cơm. Anh lỡ lời hay sao mà bâng quơ nhìn ra cửa sổ.
Cửa sổ khóc, từng sợi mưa.
4. “Sáng nay ba đi làm mang theo
xách áo quần. Ba khóc, bảo con ở nhà nghe lời cô, vài bữa ba về. Hồi
tối ba cũng khóc”. Con bé lớn chùi nước mắt rồi đưa tôi mảnh giấy. Có
điều gì như cơn bão qua tôi. Tôi biết mình không chịu nổi những xót xa.
“
Em!
Anh có lỗi vì đi mà không nói trước. Thời gian
ngắn thôi. Anh vào Sài Gòn để gặp mẹ hai đứa. Ngược xuôi mãi rồi mới
biết cái mình cần. Cuộc sống nhọc nhằn quá, không thể u buồn hay hận
thù mãi được. Không hình dung được những ngày tới không có em, anh sẽ
thế nào. Nhưng yêu em là có tội... Hy vọng vài ngày nữa, anh lại đưa mẹ
hai đứa trẻ về. Em chăm sóc hai đứa cho anh. Tiền ăn và tiền lương
trong tủ”.
Tôi buông mình xuống ghế. Ngoài hiên nắng đã
lên. Có gì vui mà nhảy nhót trên từng phiến lá? Sao tĩnh lặng đến ghê
người? Con chim gì sao sáng này không hót? Tôi không khóc nhưng nước
mắt tôi chảy dài. Phải vui mừng cho anh ấy chứ. Tôi ngồi bất động, thấy
đất dưới chân mình nứt ra, tôi rơi xuống cái vùng tối đen tối thẫm. Đất
lấp lại. Đất nén chặt quá. Tôi nghẹt thở. Tôi cảm giác mình sắp chết.
Đâu đây văng vẳäng tiếng chuông lễ nhà thờ. Đúng rồi, sáng nay chủ
nhật. Tôi cố vùng vẫy và hét lên: “Không!”.
Tiếng mình lạc đi, lẫn trong tiếng chuông ngân nga đồng vọng.
Tôi thấy nước mắt mình chảy thành dòng sông. Tôi cố chèo chống chiếc thuyền chở hai đứa bé ngược dòng sông đó. Sông vẫn chảy...
Sông đỏ màu phù sa cuồn cuộn. Xa xa, ở một bến nước, hình như bóng mẹ lặng lờ...
( Phụ nữ )